ผู้ช่วยศาสตราจารย์ สุริยา  บรรพลา
ประวัติส่วนตัว    
วัน เดือน ปี เกิด 4 ธันวาคม 25499
ที่อยู่ปัจจุบัน 451 บ้านพักในมหาวิทยาลัยราชภัฏเลย มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย อำเภอเมือง จังหวัดเลย 42000
ประวัติการศึกษา    
ปริญญาตรี ค.บ. (นาฏศิลป์) วิทยาลัยครูสวนสุนันทา  พ.ศ.2523
ปริญญาโท ศศ.ม. (ไทยศึกษาเพื่อการพัฒนา) มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย  พ.ศ.2546
ปริญญาเอก ปร.ด. (ยุทธศาสตร์การพัฒนาภูมิภาค) มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย พ.ศ.2551
ตำแหน่งปัจจุบัน    
     ผู้ช่วยศาสตราจารย์  ระดับ 8 
สถานที่ทำงาน    
     โปรแกรมวิชานาฏศิลป์  คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์  มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย อำเภอเมือง  จังหวัดเลย  42000
ข้อมูลดุษฎีนิพนธ์    
     ชื่อเรื่อง  บริบทการเปลี่ยนแปลงทางสังคม วัฒนธรรมและเศรษฐกิจ : กรณีศึกษาไทยเลย ประเทศไทยกับลาวหลวงพระบาง สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว
     กรรมการที่ปรึกษา 1. รองศาสตราจารย์ ดร.ประจักษ์ สายแสง ประธานกรรมการที่ปรึกษา
  2. รองศาสตราจารย์ ดร.สนม ครุฑเมือง กรรมการที่ปรึกษาร่วม
  3. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ภัทรธิรา ผลงาม กรรมการที่ปรึกษาร่วม
สอบเค้าโครงดุษฎีนิพนธ์ วันที่ 26 มีนาคม 2551  
สอบป้องกันดุษฎีินิพนธ์ วันที่ 25 สิงหาคม 2551  
บทคัดย่อ    

สุริยา บรรพลา : บริบทการเปลี่ยนแปลงทางสังคม วัฒนธรรม และเศรษฐกิจ : กรณีศึกษาไทยเลยในประเทศไทยและลาวหลวงพระบาง สาธารณรัฐ
      ประชาธิปไตยประชาชนลาว

ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชายุทธศาสตร์การพัฒนาภูมิภาค มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย ปีการศึกษา 2551

ที่ปรึกษาดุษฎีนิพนธ์ : รองศาสตราจารย์ ดร.ประจักษ์ สายแสง
                                รองศาสตราจารย์ ดร.สนม ครุฑเมือง และ
                               ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ภัทรธิรา ผลงาม

403 หน้า

 

บทคัดย่อ

 

     การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อพัฒนาบริบทชุมชน บริบทการเปลี่ยนแปลงทางสังคม วัฒนธรรมและเศรษฐกิจระหว่างไทยเลยหมู่บ้านทรายขาว ตำบลทรายขาว อำเภอวังสะพุง จังหวัดเลย ประเทศไทยกับหมู่บ้านป่าขาม เมืองหลวงพระบาง แขวงเมืองหลวงพระบาง สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว 2) เพื่อเปรียบเทียบบริบทการเปลี่ยนแปลงทางสังคม วัฒนธรรมและเศรษฐกิจระหว่างไทยเลยหมู่บ้านทรายขาว ตำบลทรายขาว อำเภอวังสะพุง จังหวัดเลย ประเทศไทยกับหมู่บ้านป่าขาม เมืองหลวงพระบาง แขวงเมืองหลวงพระบาง สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว 3) เพื่อวิเคราะห์บริบทการเปลี่ยนแปลงทางสังคม วัฒนธรรมและเศรษฐกิจไทยเลยหมู่บ้านทรายขาว ตำบลทรายขาว อำเภอวังสะพุง จังหวัดเลย ประเทศไทย และเพื่อแสวงหาแนวทางอนุรักษ์ ธำรงไว้ในสิ่งที่ดีงามเป็นแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาท้องถิ่นต่อไป กลุ่มเป้าหมายที่บ้านทรายขาว ตำบลทรายขาว อำเภอวังสะพุง จังหวัดเลย ประกอบด้วย ผู้นำทางสังคม วัฒนธรรม เศรษฐกิจ นายกองค์การบริหารส่วนตำบลและสมาชิกองค์การบริหารส่วนตำบล พระสงฆ์ นักปราชญ์ท้องถิ่น ผู้ทรงคุณวุฒ นักวิชาการ นักเรียน นักศึกษา ผู้นำประกอบพิธีกรรม หมอพราหมณ์ ชาวบ้าน (ผู้รู้) ใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพโดยการสัมภาษณ์แบบเจาะลึก ประชุมระดมความคิดเห็น การสนทนากลุ่ม การวิเคราะห์ข้อมูล โดยวิธีวิเคราะห์เนื้อหา (Content analysis)

     ผลจากการศึกษาครั้งนี้ 1) ผลการศึกษาบริบทชุมชน บริบทการเปลี่ยนแปลงทางสังคม วัฒนธรรม และเศรษฐกิจ ไทยเลยหมู่บ้านทรายขาว ตำบลทรายขาว อำเภอวังสะพุง จังหวัดเลย ประเทศไทยมีการเปลี่ยนแปลงทุกด้าน ด้านสังคมประกอบด้วย วิถีชีวิต การศึกษา ครอบครัว ชุมชน การจัดระเบียบทางสังคม อาชีพ ด้านวัฒนธรรมประกอบด้วย ประเพณี พิธีกรรม ความเชื่อ ภาษา เครื่องแต่งกาย อาหารภูมิปัญญา สิ่งประดิษฐ์ การแสดง สิ่งก่อสร้าง ด้านเศรษฐกิจ ประกอบด้วย สินค้า การผลิต การจำหน่าย รายได้ รายจ่าย ภาวะหนี้สิน เปลี่ยนแปลงไปจากอดีตที่มีวิถีชีวิต เรียบง่ายสู่วิถีสังคมเมือง มีการย้ายถิ่นไปขายสลากกินแบ่งรัฐบาลในเมืองใหญ่ รวมทั้งการรับวัฒนธรรมต่าง ๆ จากภายนอก 2) ผลการเปรียบเทียบบริบทการเปลี่ยนแปลงทางสังคม วัฒนธรรม และเศรษฐกิจทั้งสองหมู่บ้าน ในประเทศไทยมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วเห็นได้ชัดเจน ส่วนในสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวมีการเปลี่ยนแปลงน้อยมาก โดยมีการเปลี่ยนแปลงอย่างช้า ๆ โดยยังรักษาวัฒนธรรมประเพณีฮีตคลองแบบดั้งเดิมไว้เป็นอย่างดี 3)ผลการวิเคราะห์การ เปลี่ยนแปลงทางสังคม วัฒนธรรม และเศรษฐกิจหมู่บ้านทรายขาว หมู่บ้านทรายขาว ตำบลทรายขาว อำเภอวังสะพุง จังหวัดเลย ประเทศไทย เนื่องมาจาก 1) กระแสโลกาภิวัตน์ที่แทรกเข้ามากับระบบข้อมูลข่าวสารมีผล ต่อการดำเนินชีวิต 2) แผนพัฒนาประเทศตั้งแต่ฉบับที่ 1 ถึงฉบับที่ 10 3) กระแสทุนนิยมทำให้เกิดการประกอบอาชีพที่ใช้เครื่องจักรกลในการทำงานมีผลทำให้ทำลายวัฒนธรรมวิถีชีวิตความเป็นอยู่แบบดั้งเดิม 4) การจัดระบบการศึกษาที่ถือตามแบบการให้ความรู้ตามวิธีคิดแบบชาวตะวันตกมีผลทำให้เยาวชนรุ่นใหม่เปลี่ยนแปลงการดำรงชีวิต 5) นโยบายของรัฐบาลด้านสาธารณูปโภคและความทันสมัยในสังคมเมืองมีผลต่อการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตชาวบ้าน
     ส่วนข้อเสนอเชิงยุทธศาสตร์ ประกอบด้วย 1) อนุรักษ์วัฒนธรรมโดยการรวบรวมองค์ความรู้บริบทสังคมวัฒนธรรม 2) ฟื้นฟูวัฒนธรรม 3) ประยุกต์วัฒนธรรมโดยนำวัฒนธรรมต่างชาติกลั่นกรองให้เหมาะสมกับวัฒนธรรมเดิม 4) สร้างใหม่โดยมีวัฒนธรรมใหม่ผสมผสานกับวัฒนธรรมเดิม

SURIYA BUNPARA : THE CONTEXT OF ECONOMIC, SOCIAL AND CULTURAL CHANGES : A CASE STUDY OF THAI-LOEI IN THAILAND AND LAOS
     LUANG PRABANG IN LAO PEOPLE’S DEMOCRATIC REPUBLICD

DOCTOR OF PHILOSOPHY IN REGIONAL DEVELOPMENT STRATEGIES, LOEI RAJABHAT UNIVERSITY, 2008

THESIS ADVISORS : ASSOC. PROF. DR. PRAJAK SAISAENG
                                ASSOC. PROF. DR. SANOM KHRUTMUNG
                                ASST. PROF. DR.PATTHIRA PHON-NGAM

403 P.

ABSTRACT

     The objectives of this research were to study community contexts and changes of society, culture, and economy of the Thai-Loei villagers in Saiknao Village, Wangsapung District, Loei, Thailand comparing to the people’s of Pa-kham Village, Luang Prabang, Lao People’s Democratic Republic. Data were analyzed to compare the changes between the two sample villages in the area of society to study lifestyle, education, family, community, occupation, and social organization, in the area of culture to study tradition, ritual, belief, languages, dresses, food, intellect, shows, artifacts, and buildings, and in the area of economy to study goods, products, sales, incomes, wages, and depts. The sample were divided into two parts. The first part were Saikhao villagers, Wangsapung District in Loei consisted of the leaders of society, culture, and economy, major and committee off the sub-district administrative organization, monks, local leaned men, veterans, technocrats, students, ritual leaders, Brahman leaders, and leaned villagers. The another were Pa-kham Village, Luang Prabang in Lao People’s Democratic Republic consisted of social, cultural, and economic leaders, village leader and deputies, monks, local leaned men, veterans, technocrats, students, ritual leaders, Brahman leaders, and leaned villagers. All the samples had domicile and knowledge of social, cultural, and economic changes. The mixed methods of both qualitative and quantitative approaches were employed. In-dept interviews, brainstorming, and group discussion were created for social, cultural, and economical changes.
     There were a lot of social and cultural changes in the sample village in Thailand. The main factor was from money hunting to make their beings better. Going to sell lotteries in Bangkok of the villagers caused two ways of lives. There were both original and modern society for managing family and community system and organizing society and lifestyle. Some culture such as Songkran Festival was created for community need.
     For Pa-kham Village, Laung Prabang in Lao People’s Democratic Republic, all the villagers and households were proud to maintain their culture and ancient remains strongly. Original culture conservation of the Pa-kham villagers caused Unesco announce Pa-kham as an inner village of the world heritage site, Luang Prabang.
     In Thailand, economy in the sample village was changed a lot. Agricultural management was focused on single system: the management was based on wide area of plantation, vehicles were used to plow and break up the ground, and people worked because of hiring. Rubber tree was a high valued economic plant and it also could be kept for long time. Subsistant economy was changed to industrial agriculture which caused high products, goods, and incomes. In the same way, it also caused high level of payments and debts both in and out system.